Aggaasimaha Dacwad-oogidda Kenya, Renson Ingonga, ayaa soo dhoweeyay xukunnada lagu riday wadaadka isku magacaabay Paul Nthenge Mackenzie iyo 28 qof oo kale, kuwaas oo lagu helay 191 dacwadood oo dil ah oo la xiriira masiibadii Shakahola ee ka dhacday ismaamulka Kilifi.
Xukunnadan ayaa la xiriira dhimashada 190 carruur ah iyo hal qof oo qaangaar ah, kuwaas oo ku dhintay mid ka mid ah masiibooyinkii ugu xumaa ee taariikhda Kenya. Masiibada ayaa lala xiriiriyay xagjirnimada diimeed iyo soonka xad-dhaafka ah.
Xukun ay Maxkamadda Sare ee Mombasa soo saartay Isniintii, 19-kii Oktoobar 2026, ayaa lagu sheegay in xeer-ilaalintu ay shaki macquul ah ka baxsan ku caddaysay dacwadda ka dhanka ah 29-ka eedeysane. Maxkamadda waxaa guddoominaysay garsoore Diana Kavedza.
Maxkamaddu waxay Mackenzie iyo eedeysanayaasha kale ku heshay dambiga dilka ee la xiriira dhimashada dadkii raacsanaa, kuwaas oo la kulmay nidaam abaabulan oo lagu faafinayay fikrado diimeed oo xagjir ah, laguna khasbayay inay soomaan.
War-saxaafadeed uu soo saaray kaddib xukunka, Ingonga ayaa sheegay in xukunnadani ay yihiin tallaabo muhiim ah oo loo qaaday xaqiijinta caddaaladda dhibbanayaasha iyo qoysaskooda. Wuxuu muujiyay kalsoonida uu ku qabo in natiijada dacwaddu ay gacan ka geysan doonto in lala xisaabtamo dadka mas’uulka ka ah dhimashadaas.
Agaasimaha Dacwad-oogiddu wuxuu ammaanay kooxda dacwad oogidda dadaalkooda iyo xirfaddooda ku aaddan soo bandhigidda dacwadda. Wuxuu si gaar ah u xusay Agaasime-ku-xigeenka Dacwad-oogidda, Peter Kiprop, oo madax ka ah gobolka Xeebta, iyo Agaasime-ku-xigeenka Dacwad-oogidda, Jami Yamina.
Wuxuu sidoo kale aqoonsaday kaalinta Victor Owiti, oo ah Agaasimaha Sare ee Kaaliyaha Dacwad-oogidda, Agaasimayaasha Kaaliyaha Dacwad-oogidda, Ngina Mutua iyo Betty Rubia, iyo qareenka dacwad-oogista Yassir Mohammed.
Ingonga ayaa sidoo kale u mahadceliyay garsoorka, baarayaasha, warbaahinta iyo shacabka, kuwaas oo dhammaantood door ku lahaa dadaallada lagu xaqiijinayo caddaaladda.
Wuxuu mar kale xaqiijiyay sida Xafiiska Agaasimaha Dacwad-oogiddu uga go’an tahay in dacwadaha lagu saleeyo caddeymo la hubo, isla markaana dadka mas’uulka ka ah dambiyada culus lagula xisaabtamo si waafaqsan sharciga.
Kiiska Shakahola ayaa soo shaac baxay sannadkii 2023, kaddib markii xabaalo wadareedyo iyo haraaga meydad laga helay kaynta Shakahola ee ismaamulka Kilifi. Baaritaannadu waxay muujiyeen saameynta ba’an ee ay keeneen waxbaris diimeed oo xagjir ah, soonka xad-dhaafka ah iyo sheegashooyin la xiriiray badbaadada ruuxiga ah.
Mackenzie, oo hoggaamin jiray kaniisadda Good News International, ayaa wajahay dacwado dhowr ah oo la xiriira dhimashada dadkii raacsanaa iyo eedeymo ku saabsan in lagu xagjireeyay aragtiyo diimeed.
Xukunnadan ugu dambeeyay ayaa ah horumar weyn oo laga gaaray dacwadaha dembiyeed ee ka dhashay masiibada, taas oo caro xooggan ka dhalisay dalka, isla markaana dhalisay in dib loo eego kormeerka hay’adaha diimeed, nidaaminta ururrada diinta iyo ilaalinta dadka nugul ee raacsan.
Kiisku wuxuu sidoo kale iftiimiyay doorka hay’adaha ammaanka iyo hay’adaha kale ee dowladda ee ku aaddan aqoonsiga calaamadaha digniinta ee xagjirnimada diimeed, ka jawaabista khatarahaas iyo ka hortagga masiibooyin la mid ah.
Xafiiska Agaasimaha Dacwad-oogidda ayaa sheegay inuu sii wadi doono dadaallada lagu xaqiijinayo caddaaladda iyadoo la raacayo sharciga, isla markaana dacwadaha lagu saleynayo caddeymo la hubo. Xukunnadani waxay muujinayaan muhiimadda ay leedahay in lala xisaabtamo dadka gala dambiyada culus, lana xaqiijiyo caddaaladda dhibbanayaasha iyo qoysaskooda.
31-kii qof ee markii hore lagu soo oogay dacwadda, laba ayaa dhintay intii dacwaddu socotay, halka eedeysane kale oo lagu magacaabo Enos Amanya Ngala uu qirtay dhammaan 191-kii dacwadood ee dilka ah, isla markaana uu sugayo in xukun lagu rido.
28-ka eedeysane ee haray, oo uu ku jiro Mackenzie, ayaa lagu helay dambiga kaddib dhageysiga dacwadda. Waxaa la filayaa in xukunnada lagu rido 6-da Nofeembar 2026.
