Ururka Shaqaalaha Badmaaxiinta ee dalka ayaa ugu baaqay dowladda inay dejiso siyaasad iyo sharciyo lagu hirgelinayo nidaam mushahar qaran oo si rasmi ah loogu dabaqo shaqaalaha badda, si loo hagaajiyo mushaharkooda loona ilaaliyo xuquuqdooda. Xoghayaha ururka, Atie Ramadhan, ayaa sheegay in badmaaxiin badan oo Kenyaan ah ay weli helaan mushahar ka hooseeya kan shaqaale ajnabi ah oo qabta shaqooyin isku mid ah, inkastoo heerarka caalamiga ah ee shaqada ay dhigayaan in si siman loola dhaqmo shaqaalaha.
Ururka ayaa sidoo kale ku baaqay in shaqaalaha badda loo kala saaro heerar ku saleysan nooca shaqada ay qabtaan, si mushaharkooda ay ula jaanqaado waajibaadkooda iyo xaaladaha ay ku shaqeeyaan. Waxaa uu sheegay in Kenya aysan weli lahayn habraac mushahar oo si rasmi ah loogu aqoonsan yahay waaxda badda, taasoo shaqaalaha ka dhigaysa kuwo u nugul mushahar aan sinnayn iyo ka faa’iideysi. Sidoo kale, ururka ayaa dalbaday in lagu daro habka shaqaaleysiinta badmaaxiinta si loo yareeyo hay’adaha shaqaaleysiinta ee khiyaanada sameeya loona ilaaliyo dadka shaqooyinka badda raadinaya.
Hay’adda Maamulka Arrimaha Badaha ee (KMA) iyo Wasaaradda Macdanta iyo Dhaqaalaha Buluugga ah ayaa lagu boorriyey inay fududeeyaan oo dedejiyaan bixinta shahaadooyinka oggolaanshaha ee ay u baahan yihiin badmaaxiinta doonaya shaqooyinka gudaha iyo dibadda. Agaasimaha Guud ee KMA, Omae Nyarandi, ayaa sheegay in Kenya ay heshiisyo shaqo oo laba geesood ah la saxiixatay saddex dal si loo kordhiyo fursadaha shaqo ee badmaaxiinta. Waxaa uu sidoo kale shaaciyey in Kenya ay ku biirtay Heshiiska Dukumentiga Aqoonsiga Badmaaxiinta (SID), iyadoo la filayo in saddexda bilood ee soo socda la bilaabo bixinta dukumentigan caalamiga ah oo u sahlaya badmaaxiinta safarka iyo helitaanka shaqooyinka caalamiga ah.
Mas’uuliyiinta ururrada shaqaalaha iyo kuwa warshadaha maraakiibta ayaa sheegay in dunida ay wajahdo yaraanta badmaaxiin xirfad leh, taasoo Kenya u abuureysa fursad ay ku kordhiso shaqaalaheeda haddii la xoojiyo tababarka iyo ilaalinta xuquuqda shaqaalaha. Sida ay sheegeen, Kenya waxaa ka diiwaangashan ku dhowaad 19,000 oo badmaaxiin ah, balse qiyaastii 6,000 oo keliya ayaa hadda shaqeeya, halka 50 oo keliya ay yihiin saraakiil badeed. Waxaa ay carrabka ku adkeeyeen in horumarinta tababarka, dejinta mushahar mideysan iyo xoojinta ilaalinta xuquuqda shaqaalaha ay muhiim u yihiin sidii Kenya uga faa’iideysan lahayd fursadaha sii kordhaya ee warshadaha maraakiibta caalamka.
