Hoggaamiye ku xigeenka xisbiga Jubilee, Dr. Fred Matiang’i, ayaa ku biiray siyaasiyiinta ka soo horjeeda qorshaha Maamulka Qaran ee Gaadiidka iyo Badqabka Waddooyinka (NTSA) ee lagu bilaabayo baaritaan sannadle ah oo khasab ah oo lagu sameynayo baabuurta gaarka loo leeyahay laga bilaabo bisha Luulyo. Qorshahan ayaa dhigaya in baabuur kasta oo ka weyn afar sano laga qaado lacag dhan 2,000 oo shillinka dalka ah ah sanadkiiba, halka mootooyinka sidoo kale lagu soo rogi doono baaritaan khasab ah oo lacag lagu bixinayo.
Matiang’i ayaa sheegay in siyaasaddan aysan ku dhisnayn caddeymo ku filan, isla markaana aysan ka tarjumayn xaaladda dhaqaale ee adag ee ay wajahayaan shacabka, iyadoo ay sare u kaceen qiimaha shidaalka, caymiska, canshuuraha iyo kharashka nolosha. Waxaa uu ku baaqay in la hakiyo hirgelinta qorshahan ilaa laga sameeyo wadatashi dadweyne oo lagu caddeeyo baahida loo qabo iyo saameynta uu yeelan doono.
Waxaa uu sidoo kale dalbaday in dowladda iyo NTSA ay soo bandhigaan tirada gaadiidka uu qorshaha saameynayo, dakhliga sannadlaha ah ee laga filayo, caddeymaha muujinaya in baaritaannada ay yareyn doonaan shilalka waddooyinka, iyo awoodda hay’adda ay u leedahay inay baarto malaayiin gaadiid iyadoo aan dib u dhac weyn dhalan. Waxaa uu sidoo kale walaac ka muujiyey in qorshahan uu noqon karo fursad lagu musuqmaasuqo ama lagu dhibaateeyo milkiilayaasha gaadiidka.
Xeerarkan cusub ayaa sidoo kale khuseyn doona gaadiidka dadweynaha, basaska dugsiyada, baabuurta gudaha dalka lagu hagaajiyo, gaadiidka shilalka galay iyo kuwa wax ka beddel lagu sameeyey. NTSA ayaa sheegtay in Kenya ay ka diiwaangashan yihiin in ka badan lix milyan oo gaadiid, iyadoo dakhliga laga filayo qorshahan uu gaari karo balaayiin shillin sanadkii. Agaasimaha Guud ee NTSA, Nashon Kondiwa, ayaa sheegay in shuruudda baaritaanka sannadlaha ah ay hore ugu jirtay sharciga, isla markaana hay’adda ay waddo qorshe lagu hirgelinayo xaruumo gaar loo leeyahay oo kordhin doona awoodda baaritaanka. Dhanka kale, hoggaamiyaha xisbiga Democracy for the Citizens Party, Rigathi Gachagua, ayaa ku hanjabay inuu shacabka ku dhiirrigelin doono inay qaadacaan bixinta canshuuraha haddii dowladda ay hirgeliso qorshahan.
