Aliko Dangote, oo ah ganacsadaha ugu taajirsan Afrika, ayaa wajahaya caqabad cusub ka hor inta aan la bilaabin mashruuca warshadda saliidda ee Ksh.2 tiriliyan ee Lamu.
In ka badan 130 qof oo deggan Chandavai ayaa maxkamad u gudbiyay dacwad ay ku doonayaan in lagu joojiyo waxa ay ku tilmaameen la wareegis iyo burburin sharci-darro ah oo lagu hayo dhulkooda, kaas oo qoysaskoodu jiilal badan deggenaayeen oo beeranayeen.
133-da qof ayaa dacwad ku soo oogay dowladda, Guddiga Qaranka ee Dhulka, LAPSSET, maamulka Lamu, shirkadda Dangote Industries iyo shirkado kale oo qandaraasleyaal ah.
Dadka deegaanka ayaa sheegay inay dhulka muddo dheer ku noolaayeen, ku beeranayeen, xoolana ku dhaqayeen, iyagoo sidoo kale ka dhistay guryo, masaajiddo iyo goobo cibaado. Qaar ka mid ah qoysaska ayaa sheegay in xubno qoyskooda ah lagu aasay dhulka.
Waxay ku doodayaan in dhulku yahay dhul bulsho oo hoos yimaada maamulka Lamu, isla markaana ay xaq u leeyihiin magdhow inkastoo aysan haysan waraaqo rasmi ah oo lahaansho.
Dadka deegaanka waxay ku eedeeyeen dowladda iyo LAPSSET in 7-dii Agoosto 2024 ay dhulka galeen iyagoo wata cagaf-cagafyo iyo mashiinno culus, kuwaas oo burburiyay dalagyo, geedo iyo hanti kale, iyada oo aan la siin ogeysiis ama magdhow.
Waxay sheegeen in qaar ka mid ah qoysaska lagu qasbay inay guryo kiro ah u guuraan, iyadoo loo sheegay in dhulka loo adeegsanayo mashaariicda LAPSSET iyo kaabayaasha Manda Bay, oo ay ku jiraan saldhigga ciidamada badda Kenya iyo garoonka diyaaradaha Magogoni.
Muranka ayaa sii xoogaystay kadib markii diyaarinta mashruuca Dangote ay bilaabatay. Dadka deegaanka waxay sheegayaan in baaritaanka ciidda iyo hawlo kale oo hordhac ah ay bilaabmeen July 2026.
Waxay sidoo kale ku andacoonayaan in 10-kii September 2026 boolis, madaxda deegaanka iyo saraakiil kale ay baneeyeen qayb ka mid ah dhulka, iyagoo sheegay in halkaas lagu qaban doono xafladda dhagax-dhigga warshadda oo loo qorsheeyay 30-ka September.
Dadkani waxay sheegeen in dowladda ay bilowday nidaamka khasabka ah ee dhulka lagu la wareegayo, balse aysan si sax ah u aqoonsan dadka dhulka deggan oo isticmaala.
Waxay ku eedeeyeen dowladda iyo hay’adaha kale inay ku guuldarreysteen inay raacaan nidaamka sharciga ah, oo ay ku jiraan ogeysiisyada, qiimeynta dhulka iyo hantida, wadatashiga bulshada iyo bixinta magdhowga ka hor inta aan dhulka lala wareegin.
Waxay sidoo kale sheegeen in burburinta guryaha, dalagyada, geedaha iyo hantida kale ay xadgudub ku tahay xuquuqdooda dastuuriga ah ee lahaanshaha hantida iyo helitaanka maamul caddaalad ah.
Dadka deegaanka ayaa maxkamadda ka codsaday inay joojiso dhismaha iyo qodista ka socota dhulka, iyagoo ka digaya in hawlahaasi ay sii burburin karaan hantidooda iyo goobaha taariikhiga ah ee qoysaskooda.
Dacwaddan ayaa muranka dhulka Chandavai gelinaysa bartamaha qorshayaal waaweyn oo kaabayaal iyo warshado ah oo ka socda Lamu, oo ay ku jiraan mashaariicda LAPSSET, kaabayaasha ciidamada ee Manda Bay iyo warshadda saliidda ee Dangote.
