Dowladdu oo shaacisay tallaabooyin ay Kenya ugu diyaar garoobayso roobabka El Niño

0
93

Dowladdu waxay soo bandhigtay qorshe degdeg ah oo lagu xoojinayo u diyaar garowga Kenya ee roobabka El Niño ee la filayo inay da’aan bilaha Oktoobar, Nofeembar iyo Diseembar ee OND. Dowladda ayaa ka digtay in roobab culus ay sababi karaan fatahaado, barakac, faafitaanka cudurrada, burburka kaabeyaasha dhaqaalaha iyo luminta hab-nololeedyada dadka.
Qorshahan wuxuu si gaar ah diiradda u saarayaa meelaha loo arko inay si weyn ugu nugul yihiin roobabka culus, oo ay ka mid yihiin dhulka ku teedsan webiyada iyo meelaha hoose, gobollada xeebaha, dhulka buuraleyda ah iyo meelaha u nugul dhul-go’a, dhulka oomanaha ah, waqooyiga Kenya iyo magaalooyinka u nugul fatahaadaha.
Mas’uuliyiintu waxay horey u sameeyeen khariidaynta meelaha halista ah si loo aqoonsado goobaha ugu khatarta badan, loona hago diyaar garowga, daad-gureynta iyo tallaabooyinka gurmadka.
Waddooyinka iyo kaabeyaasha gaadiidka ee ay u badan tahay inay waxyeello ka soo gaarto roobabka ayaa sidoo kale laga aqoonsaday gobollada Waqooyi Bari, Tana River, Xeebta, Galbeedka/Nyanza, Rift Valley, Turkana, Nairobi, Bartamaha iyo Bariga.
Sida ay sheegtay wasaaraddu, dowladdu waxay sidoo kale waddaa dadaallo lagu yareynayo khatarta fatahaadaha magaalooyinka, iyadoo nadiifinaysa oo dhoobada ka saaraysa nidaamyada biyo-mareennada, dhuumaha biyaha mara iyo marinno kale oo biyuhu maraan.
Dowladdu waxay sheegtay in sidoo kale la diyaarinayo qorshayaal lagu daad-gureynayo dadka ku nool dhulka ku teedsan webiyada iyo meelaha kale ee khatarta sare leh. Waxaa la aqoonsaday goobo ku-meelgaar ah oo lagu dejin karo dadka laga yaabo inay fatahaadaha iyo xaaladaha kale ee degdegga ah ku barakacaan.
Dowladdu waxay sidoo kale la socotaa heerarka biyaha webiyada iyo meelaha kale ee biyuhu ku jiraan, iyadoo si gaar ah isha loogu hayo goobaha ku dhow biyo-xireennada waaweyn iyo bulshooyinka ku nool hareeraha webiyada.
Heerka bulshada, waxaa la xoojinayaa nidaamyada digniinta hore iyadoo la adeegsanayo madaxda deegaanka, ku-xigeennada madaxda deegaanka iyo qaab-dhismeedka Nyumba Kumi, si dadka ku nool meelaha khatarta ah ay u helaan xog waqtigeeda ku habboon. Wacyigelinta bulshada ee ku saabsan u diyaar garowga musiibooyinka, digniinaha hore iyo tallaabooyinka habboon ee looga jawaabayo xaaladaha degdegga ah ayaa sidoo kale la kordhinayaa.
Si kastaba ha ahaatee, dowladdu waxay ka digtay in tallaabooyinkan aysan gebi ahaanba meesha ka saarayn khataraha ka dhalan kara roobabka la filayo, gaar ahaan meelaha horey loogu aqoonsaday inay nugul yihiin.
Dowladdu waxay ugu baaqday dadka ku nool hareeraha webiyada, dhulka loo qoondeeyay marinnada biyaha, meelaha hoose iyo goobaha u nugul fatahaadaha degdegga ah iyo dhul-go’a inay feejignaadaan oo ay raacaan amarada daad-gureynta marka la faro.