Guddiga Maamulka caddaalada ayaa hay’adaha dowladda ugu baaqay inay si degdeg ah uga jawaabaan cabashooyinka, codsiyada helitaanka macluumaadka iyo talooyinka loo gudbiyo.
Guddigu wuxuu ka digay in dib-u-dhacyadu ay wiiqi karaan kalsoonida shacabka ay ku qabaan dowladda.
Guddoomiyaha Guddiga, Charles Dulo, ayaa sheegay in hay’adaha dowladda ay ka gudbaan oo keliya ka jawaabidda waraaqaha, ayna sameystaan nidaamyo hubinaya in cabashooyinka si habboon loo maareeyo, loo xalliyo, isla markaana looga faa’iidaysto horumarinta adeegyada bulshada.
Isagoo Talaadadii magaalada Nairobi kaga hadlay kulan wadatashi heer sare ah oo ay ka qayb galeen wasaarado, waaxyaha dowladda iyo hay’adaha dadweynaha, kaas oo ka dhacay Hotel-ka Safari Park, Dulo wuxuu sheegay in caddaaladda maamulka iyo helitaanka macluumaadku ay laf-dhabar u yihiin dhismaha dowlad shacabka u adeegta oo lagu kalsoonaan karo.
Dulo wuxuu sheegay in Guddigu uu weli arko shaqaale dowladeed oo xalliya kiisas adag isla markaana hagaajiya nidaamyada, balse ay sidoo kale jiraan caqabado soo noqnoqda.
Caqabadahaas waxaa ka mid ah gudbinno aan laga jawaabin, jawaab-celin dib u dhacda, masuuliyad aan si cad loo qeexin, diiwaanno aan dhammaystirnayn iyo talooyin aan la fulin.
Wuxuu sheegay in dib-u-dhaca ku yimaada codsiyada helitaanka macluumaadka uu sidoo kale shacabka iyo hay’adaha ku qasbi karo inay maxkamad tagaan, xitaa marka tallaabo maamul oo degdeg ah ay arrinta xallin lahayd.
Wuxuu tusaale u soo qaatay sida dib-u-dhacyada maamulka ay u saameyn karaan shacabka, sida hawlgabyo dib u dhaca, cabashooyinka la xiriira rukhsadaha oo hakad geliya ilaha nololeed iyo in dadka loo diido sharraxaad ku saabsan go’aannada maamulka.
Dulo wuxuu sheegay in cabashooyin badan aysan ku xallin karin shaqaalaha qaabilsan waraaqaha ama cabashooyinka oo keliya, isagoo ku dooday in maaraynta wax-ku-oolka ah ay u baahan tahay awood cad, nidaamyo ku filan iyo in madaxda sare ay arrimahaas si dhab ah u eegaan.
Wuxuu hay’adaha ugu baaqay inay cabashooyinka u arkaan xog maamul oo muhiim ah, halkii ay u arki lahaayeen wax dhib iyo xanaaq keena.
Sida uu sheegay Dulo, cabashooyinku waxay soo bandhigi karaan meelaha siyaasadaha ka liitaan, habraacyada aan caddayn, heerarka adeegga oo daciif ah, isgaarsiin xumo ama hab-dhaqanno maamul oo soo noqnoqda oo sababa natiijooyin aan caddaalad ahayn.
Wuxuu sheegay in hay’aduhu ay cabashooyinka uga faa’iidaysan karaan inay ogaadaan meelaha nidaamyadoodu ka liitaan, hagaajiyaan go’aannada, isla markaana ka hortagaan in dhibaatooyin la mid ah ay mar kale dhacaan.
Qaab-dhismeedka natiijooyinka ee Guddiga ayaa ujeeddadiisu tahay in la kordhiyo tirada kiisaska la soo afjaro, iyadoo la hagaajinayo jawaab-celinta iyo isticmaalka hababka cabashooyinka shacabka.
Si kastaba ha ahaatee, Dulo wuxuu ka digay in kiisaska la xiro aan loo arkin oo keliya tiro ama bartilmaameed tirakoob.
